Εκτύπωση

"Ήπειρος- Χαϊδάρι" : Μαρτυρικοί τόποι.

on .

«70 χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών
Ο Αντιφασιστικός αγώνας τότε και τώρα
Ήπειρος – Χαϊδάρι: Μαρτυρικοί τόποι»

Κορυφαία εκδήλωση μνήμης, τιμής κι αγώνα

Τετάρτη 27 Μαϊου, 8:30 μμ, Χαϊδάρι

Μεγάλη εκδήλωση για τα 70 χρόνια από την Αντιφαστιστική Νίκη των Λαών, για τον αντιφασιστικό αγώνα τότε και τώρα, για τους δεσμούς που ενώνουν την Ήπειρο και το Χαϊδάρι ως τόπους μαρτυρίου συνδιοργανώνουν η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, ο Σύλλογος Ηπειρωτών Χαϊδαρίου και ο Δήμος Χαϊδαρίου την Τετάρτη 27 Μαΐου, στις 8:30 μμ, στην πλατεία του Δημαρχείου Χαϊδαρίου.

Το πέρασμα των ναζιστικών ορδών άφησε βαθιά και ανεπούλωτα ίχνη στην Ήπειρο, την πρώτη και ένδοξη γραμμή αντίστασης απέναντι στη φασιστική επέλαση. Η Ήπειρος, με τους πάνω από δυό χιλιάδες εκτελεσμένους, με τα πάνω από δώδεκα χιλιάδες ολοσχερώς κατεστραμμένα σπίτια, κατέχει μια από τις πρωτεύουσες θέσεις των περιφερειών στη λίστα με τα μαρτυρικά χωριά. Δεκαέξι αναγνωρισμένα μαρτυρικά χωριά, όπως το Κομμένο, οι Λυγκιάδες, η Μουσιωτίτσα, η Παραμυθιά, η Κρυοπηγή, τα χωριά του Ζαγορίου, ανάμεσα σε πολλά άλλα χωριά που μπορεί να μην αναγνωρίστηκαν τυπικά ως μαρτυρικά αλλά όλα είχαν τους δικούς τους εκτελεσμένους, τις δικές τους καταστροφές, αποτελούν άσβεστους φάρους της ιστορικής και της συλλογικής μνήμης που θα υπενθυμίζουν διαχρονικά τις ναζιστικές θηριωδίες στην Ήπειρο, το αποτύπωμα του φασισμού στα ματοβαμμένα χώματά της. Ταυτόχρονα, η Ήπειρος ταυτίστηκε με τον αδούλωτο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των αντάρτικων οργανώσεων που έγραψε μερικές από τις πιο λαμπρές σελίδες του στα βουνά της, σε αυτά τα διαχρονικά άπαρτα κάστρα της λευτεριάς.

Αυτή την ιδιαίτερη θέση και συνεισφορά της Ηπείρου στον αγώνα ενάντια στο φασισμό που συνέβαλε στην Αντιφασιστική Νίκη των Λαών φιλοδοξεί να αναδείξει η κορυφαία εκδήλωση των αποδήμων Ηπειρωτών στο Χαϊδάρι, σε ένα από τους πλέον εμβληματικούς τόπους μαρτυρίου στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Το Χαϊδάρι είναι ανεξίτηλα αποτυπωμένο στη συλλογική μνήμη και συνείδηση ως μια κορυφαία μαρτυρική πόλη. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης που λειτούργησε από τον Σεπτέμβριο του 1943 και για ένα ολόκληρο χρόνο στο Χαϊδάρι, με τους χιλιάδες εκτελεσμένους, με το μαρτυρικό Μπλοκ 15, αποτέλεσε ένα από τους πλέον ματοβαμμένους βωμούς της ναζιστικής θηριωδίας. Από εδώ προωθήθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής όπου και εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 οι διακόσιοι Ακροναυπλιώτες κομμουνιστές, μάρτυρες της λευτεριάς του λαού μας.

Η Ήπειρος των μαρτυρικών χωριών ανταμώνει τη μαρτυρική πόλη του Χαϊδαρίου σε μια εκδήλωση που αντλεί από τη μνήμη, αποτίοντας τιμή αλλά και αναδεικνύοντας την αδήριτη ανάγκη του αντιφασιστικού αγώνα και σήμερα. Στις μέρες μας, στη δίνη της εντεινόμενης κοινωνικής κρίσης, το τέρας του φασισμού σηκώνει πάλι κεφάλι. Η κλιμάκωση των βίαιων επιθέσεων ενάντια σε μετανάστες και συνδικαλιστές, η δολοφονία του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα, υπογραμμίζουν δραματικά την ανάγκη διαρκούς αντιφασιστικής επαγρύπνησης.

Με ζωντανές μαρτυρίες μερικών από τους ύστατες επιζήσαντες από μαρτυρικά χωριά της Ηπείρου, με ποιητικό αναλόγιο που αντλεί από την αντιφασιστική ποίηση και δραματουργία καθώς και από προσωπικά απομνημονεύματα, με μουσικό αναλόγιο που σμίγει την Ηπειρώτικη μουσική με το αντάρτικο και το έντεχνο τραγούδι, με προβολή αποσπασμάτων από παραγωγή της Π.Σ.Ε. για τα μαρτυρικά χωριά καθώς και φωτογραφιών του Κώστα Μπαλάφα από την κατοχή και το αντάρτικο στην Ήπειρο, η εκδήλωση στο Χαϊδάρι φιλοδοξεί να σταθεί αντάξια της σημασίας της διοργάνωσής της σήμερα, σε έναν τόσο εμβληματικό τόπο αντιφασιστικής μνήμης. Στην εκδήλωση θα χαιρετήσουν ο Δήμαρχος Χαϊδαρίου κ. Μιχάλης Σελέκος, ο Πρόεδρος της Π.Σ.Ε. κ. Γιώργος Δόσης και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ηπειρωτών Χαϊδαρίου κ. Δημήτρης Σούκης.

Στο μουσικό μέρος της εκδήλωσης συμπράττουν η Παραδοσιακή Χορωδία της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας, η ηπειρώτικη κομπανία «Λαλητάδες», το πολυφωνικό σύνολο «Χαονία», οι μουσικοί και ερμηνευτές Κώστας Σταυρόπουλος, Αλίκη Γκανά, Λίλη Τσεκούρα, Δημήτρης Δήμος και άλλοι. Θα ερμηνεύσουν, μεταξύ άλλων, τραγούδια των Μίκη Θεοδωράκη, Θάνου Μικρούτσικου, Μάνου Λοϊζου, Στέλιου Βαμβακάρη, Ηπειρώτικους σκοπούς, πολυφωνικά και αντάρτικα τραγούδια.

Σκηνοθετική επιμέλεια Αλέξανδρος Λαμπρίδης. Στην παρουσίαση του ποιητικού αναλογίου συμμετέχει ο ηθοποιός Λευτέρης Τσάτσης. Στο χώρο της εκδήλωσης θα λειτουργήσει έκθεση φωτογραφιών του Κώστα Μπαλάφα καθώς και έκθεση βιβλίου και εντύπων με θέμα τα μαρτυρικά χωριά της Ηπείρου.

Πριν από την έναρξη της εκδήλωσης, με σημείο της συνάντησης την Πύλη του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου στις 7 μμ, θα πραγματοποιηθεί επίσκεψη – προσκύνημα στο μαρτυρικό Μπλοκ 15. Για τη συμμετοχή στην περιήγηση είναι οργανωτικά αναγκαία η έγκαιρη δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 2103241137. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας για την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων στο πούλμαν της μεταφοράς προς το στρατόπεδο.

Αμέσως μετά το πέρας της περιήγησης, στις 8:30 μμ, θα ξεκινήσει η εκδήλωση στην πλατεία του Δημαρχείου Χαϊδαρίου (Λεωφόρος Αθηνών 181, στη συμβολή με τον κεντρικό δρόμο του Χαϊδαρίου, δίπλα στο «Παλατάκι») όπου η συμμετοχή και η πρόσβαση είναι και ελεύθερη και επιτακτική.

Το Γραφείο Τύπου της ΠΣΕ

Εκτύπωση

Διάσωση ορειβάτη στα Τζουμέρκα.

on .

Φωτογραφία του www.onalert.gr από τη διάσωση

Σύμφωνα με ανακοίνωση του  Γενικού Επιτελείου Ναυτικού τις μεσημβρινές ώρες του Σαββάτου 9 Μαΐου 2015, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ), ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού (τύπου AEGEAN HAWK), διέσωσε τραυματισμένο ορειβάτη από τα όρη Τζουμέρκα, σε υψόμετρο 2000 μέτρων. Το ελικόπτερο του ΠΝ μετέφερε με ασφάλεια τον τραυματισμένο ορειβάτη στο αεροδρόμιο Ιωαννίνων, όπου τον παρέλαβε το ΕΚΑΒ.

Ο 58χρονος ορειβάτης είχε ξεκινήσει  το απόγευμα της Παρασκευής από το καταφύγιο Πραμάντων με προορορισμό την κορυφή "Στρογγούλα". Σε μια απότομη κόψη στην περιοχή "Λυρέ" και σε υψόμετρο 1.900 μέτρων έπεσε και τραυματίστηκε. Μαζί του ήταν και άλλος ορειβάτης, ο οποίος ειδοποίησε για το ατύχημα.

Στο σημείο μετέβηκε κλιμάκιο της ΕΜΑΚ, το οποίο κατάφερε να προσεγγίσει το σημείο στις τρεις τα ξημερώματα του Σαββάτου, αλλά ήταν αδύνατο να μεταφερθεί  ο τραυματίας με τα χέρια. Έτσι ζητήθηκε η συνδρομή ελικοπτέρου του Πολεμικού Ναυτικού και η διάσωση του ορειβάτη είχε αίσιο τέλος, αφού νοσηλεύεται εκτός κινδύνου στο Π.Ν. Ιωαννίνων.

Ένα μεγάλο μπράβο σε όσους συμμετείχαν στην επιχείρηση.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ από τη διάσωση  

 

Εκτύπωση

Τίτλοι τέλους για το περίπτερο στην πλατεία του χωριού.

on .

 Του Δημήτρη Στεργιούλη

Απρίλης 2015. Τίτλοι τέλους

Το πλήρωμα του χρόνου έφτασε για το περίπτερο στην πλατεία του χωριού. Για δεκαετίες έστεκε εκεί στην άκρη της πλατείας. Λιτό, με τα ίδια κόκκινα «τσίγκια» του καρφωμένα ακόμα με «δεκάρες» του 1950. Τα χρόνια και τα χιόνια που άντεξε, βάρυναν επικίνδυνα πάνω του.

Οι «αναπηρικές» άδειες χάθηκαν μαζί με τους δικαιούχους, ενδιαφέρον για τη λειτουργία του δεν υπήρξε τα τρία τελευταία χρόνια. Η παραμονή του πλέον στην πλατεία του χωριού αχρείαστη και επικίνδυνη. Η απομάκρυνσή του αναγκαία.

Ωστόσο το περίπτερο και οι περιπτεράδες έχουν σημαδέψει τη νεώτερη ιστορία του χωριού. Μπροστά τους διαδραματίστηκαν τα σημαντικότερα γεγονότα. Πόλεμοι, δυστυχία, φτώχια, θάνατοι, σεισμοί. Αλλά και χαρές, ατέλειωτα γλέντια, πανηγύρια, γάμοι...

Το πρώτο περίπτερο με περιπτερά το Γώγο Τσινέλο, ανάπηρο από το μικρασιατικό πόλεμο, στήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '30 δίπλα από το καμπαναριό.

Αργότερα, λίγο πριν το 1950, η άδειά του μεταβιβάστηκε στον Αριστοτέλη (Τέλια) Λώλο, ανάπηρο του αλβανικού μετώπου από κρυοπαγήματα στα πόδια. Τότε άλλαξε και η θέση του. Στήθηκε στην άκρη, στην είσοδο της πλατείας και παρέμεινε εκεί για πάντα.

Γύρω στα 1980 η άδεια μεταβιβάστηκε στο Θωμά Κατσούλα, ανάπηρο από τον εμφύλιο πόλεμο, όταν υπηρετώντας στρατιώτης, έχασε σε μάχη το ένα του μάτι.

Από τη θέση του περιπτερά όμως πέρασαν και αρκετοί συγχωριανοί, είτε σαν βοηθοί, είτε νοικιάζοντας κατά καιρούς τις άδειες. Ο Πάνος Παπαντζίκος στα μέσα της δεκαετίας του '50, οι Λάμπρος και Κώστας Λώλος, ο Χρήστος Κατσούλας, ο Κώστας Σκουτέλας, ο Κώστας Χάιδος (Χριστοκώστας), η Βούλα Χάιδου, ο Θανάσης Ταμπούρης και τα τελευταία χρόνια η Χρυσούλα Χάιδου.

Από το αρχείο  φωτογραφίας μου αλίευσα μερικές αντιπροσωπευτικές φωτογραφίες, με φόντο το περίπτερο, σαν μικρό αφιέρωμα στην ιστορία του και την προσφορά του στο χωριό και τους χωριανούς.

Η πρώτη φωτογραφία (αρχείο Παναγιώτη Λάκκα) αρχές δεκαετίας του '50. Πανηγύρι στην πλατεία Θεοδωριάνων. Το περίπτερο μόλις έχει μετακομίσει στην νέα του περίοπτη θέση στην είσοδο της πλατείας. Δυο τρεις πιτσιρικάδες αδιαφορώντας για το πανηγύρι, το χαζεύουν. «Φάτε μάτια ψάρια...»

Η δεύτερη φωτογραφία (αρχείο Παναγιώτη Λάκκα) δεκαπενταύγουστος του 1956. Οι οργανοπαίχτες ακολουθούν τους πρωτοχορευτές στο «διπλοκάγγελο». Η πλατεία χωμάτινη. Στο φόντο το περίπτερο σκεπασμένο με φτέρες. Συνηθίζονταν τα καλοκαίρια, για δροσιά στους περιπτεράδες.

Στην τρίτη φωτογραφία ο φακός του Πάνου Λάκκα αποθανατίζει τον Πάνο Παπαντζίκο, στη θέση του περιπτερά. Μέσα δεκαετίας του '50.

Η τέταρτη φωτογραφία (αρχείο Γιώργου Χάιδου). Τέλη δεκαετίας του '60. Το διπλοκάγκελο έχει τελειώσει. Τα αδέρφια Νούλα Χάιδου και Γιάννης Παπαντζίκος στήνονται μπροστά στο περίπτερο, αγαπημένο φόντο των φωτογράφων, για αναμνηστική φωτογραφία. Το περίπτερο πίσω πολιορκείται από ένα τσούρμο πιτσιρικάδων, όλα «κρεματζούλα» στο ...δύστυχο περιπτερά.

Πέμπτη φωτογραφία. Φλεβάρης του 2005 (αρχείο Δημήτρη Στεργιούλη). Απ' τις χρονιές που το χωριό «χάθηκε» στο χιόνι. Το περίπτερο με το χιόνι στο ενάμισι μέτρο, πορεύεται στη μοναξιά του.

Απρίλης 2015 . Τίτλοι τέλους.

 φωτό:1  φωτό: 2  φωτό: 3  φωτό: 4 φωτό: 5 

Y.Γ. Κάποιες από τις «δεκάρες» που είχαν οι πρόκες στη σκεπή του τις κράτησα σαν ενθύμιο. Έτσι για να θυμάμαι τα πενταράκια που μαζεύαμε πιτσιρικάδες με κόπο, για ν' αγοράσουμε, κρυφά απ' το χωροφύλακα και τον αγροφύλακα, «λουρίδες» για το «λάστιχο» (σφεντόνα) από τον Τέλια Λώλο, και να ξεκαλοκαιριάσουμε πετροβολώντας τσιόνια και παχάκια στις σκαμνιές και αγριοκερασιές του χωριού.